Nghệ sĩ ưu tú Minh Thu: Giọng ca chín cả tuổi đời lẫn tuổi nghề

Tôi có duyên gặp Minh Thu hơn chục năm trước tại quán cà phê sách của mình. Minh Thu tặng đĩa nhạc Phó Đức Phương để tôi mở cho khách tới quán cà phê sách, nơi mà theo Minh Thu là phù hợp với dòng nhạc này. Quả thật, nhạc Phó Đức Phương qua giọng ca Minh Thu như khối âm thanh du dương, trải nhẹ trong không gian mà khách tới đó đa phần là người mê đắm tài hoa.

Mỗi người có một lộ trình định mệnh mà trên lộ trình đó chính họ tự chọn đặt bước chân của mình lên thảm cỏ xanh hay lối đi trần trụi, gai góc. Minh Thu vào nghề khá sớm. Từ bé đã tích cực tham gia các phong trào ca hát của học sinh Hà Nội, 15 tuổi cô đã là giọng ca trẻ được chú ý. Năm 1998, Minh Thu đoạt giải Ba Liên hoan Tiếng hát truyền hình Hà Nội trong lúc vẫn còn là sinh viên Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội. Ngay năm sau cô đoạt giải Ba (không có giải Nhất) cuộc thi Tiếng hát trên sóng phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam, rồi năm 2001 là giải Nhất Giọng hát trẻ Hà Nội.

Tốt nghiệp Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội vào năm 1999, cô ca sĩ trẻ đẹp sở hữu ngoại hình “đồng hồ cát”, chất giọng Mezzo-Alto trầm ấm sang trọng tạm xa Hà Nội để vào thành phố Hồ Chí Minh dấn thân lập nghiệp, nhưng là sự dấn thân theo hướng hoàn toàn khác. Cô được Đoàn Ca múa nhạc nhẹ Việt Nam nhận về ngay sau khi tốt nghiệp, đồng nghĩa với việc từ đây sự nghiệp ca hát của cô gắn bó với ánh đèn sân khấu truyền thống.

Nhưng cuộc đời một ca sĩ đã có hành trang ghi dấu ấn như Minh Thu không đơn giản là hai chữ yên phận. Lý trí mách bảo cô cần phải vươn cao hơn nữa, đó chính là lý do thúc đẩy Minh Thu thi vào khoa Đạo diễn của Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội trong sự ngạc nhiên của bạn bè.

Năm 2005, khi khóa học đạo diễn gần kết thúc thì Minh Thu lấy chồng. Đáng tiếc, cuộc hôn nhân không bền lâu, và khi con trai được 2 tháng tuổi thì vợ chồng chia tay. Cô phải vừa học vừa nuôi con.

Năm 2006, album đầu tay Khúc hát phiêu ly ra đời. Hồi ấy bạn bè từng trêu cô ca sĩ Hà Nội có chất giọng trầm ấm và thường mặc trang phục màu đen huyền ảo, rằng: “Trong một năm có thể cùng lúc làm được bốn việc là lấy chồng, ly hôn, đẻ con và ra CD”.

Học xong khóa đào tạo chính quy chuyên ngành đạo diễn, Minh Thu quay trở lại với sự nghiệp ca hát và giành được nhiều thành tích ấn tượng. Năm 2014, Minh Thu hát mở màn trong đêm khai mạc Festival Huế với ca khúc Bài ca Thần chim Lạc của nhạc sĩ Phó Đức Phương. Cô xuất hiện trên sân khấu mở với một vẻ đẹp riêng, rực rỡ như chim Lạc, đằm thắm mượt mà, thăm thẳm một giọng ca như núi như sông trải dài mênh mang hùng vĩ…

Chứng kiến Minh Thu thực hiện album với những ca khúc của mình, nhạc sĩ Phó Đức Phương nhận ra sự khác biệt ở người ca sĩ này. Ông hiểu “lao động nghệ thuật vô cùng khổ ải, vô cùng nghiêm túc nhưng cũng hết sức say mê” của Minh Thu. “Tôi chứng kiến một lần trong phòng thu Minh Thu đã khóc vì hành trình lên đỉnh nghệ thuật vất vả quá, như đang leo lên đỉnh núi thì vấp phải đá vậy” – nhạc sĩ Phó Đức Phương nói, và ông chốt lại: “Minh Thu là một cá tính mạnh, đã làm thì làm bằng được, làm đến chết thì thôi”.

Với một ca sĩ, việc làm một liveshow tại một vị trí đáng ước ao như Nhà hát Lớn Hà Nội là một giấc mơ không phải ai cũng thực hiện được. Ít nhất phải có tiền tỷ, đồng nghĩa với việc phải có một Mạnh thường quân. Thế nhưng Minh Thu vẫn quyết làm dù tiềm lực tài chính hạn chế chỉ với một ý nghĩ duy nhất: “Muốn làm lại từ đầu, coi như xuất hiện lần đầu trước công chúng theo cách đủ đầy nhất, chín mọng nhất của một người đã chín cả tuổi đời lẫn tuổi nghề” – Minh Thu trả lời giới truyền thông như vậy. Bạn bè, đồng nghiệp thương cô nên tất cả đều giúp đỡ. Vé được bán ra, đủ chi phí. Đêm công diễn thành công ngoài mong đợi. Và Minh Thu đã có liveshow đầu tiên, với cái tên Khởi nguyên.

Minh Thu là một người đa tài, đam mê sống và cống hiến. Cô tham gia khá nhiều lĩnh vực nghệ thuật. Khi thì làm mẫu cho bộ thời trang của nhà thiết kế thời trang David Minh Đức. Rồi Minh Thu tham gia diễn kịch, vở Romeo và Julliet, khi theo học lớp Đạo diễn sân khấu của Nghệ sĩ nhân dân Anh Tú trong vòng 1 năm. Có lúc bỗng nhiên cô lại thèm vẽ, mày mò học vẽ theo cách của mình. Vẽ hàng trăm bức tranh. Nhưng việc tự mình làm đạo diễn cho MV của mình (MV Nụ cười dưới mưa – sáng tác Dương Trường Giang) mới nói hết được khả năng và thành quả lao động nghệ thuật của cô.

Sau 10 năm tốt nghiệp khóa đạo diễn, sau một vài bộ phim ngắn mà cô tham gia khi học trong trường, sự đam mê với phim trường vẫn luôn là nỗi khắc khoải, là mơ ước để cô được thỏa sức tưởng tượng. Minh Thu đã chọn cách thể hiện câu chuyện Nụ cười dưới mưa đơn giản, trau chuốt về hình ảnh với những khuôn hình đẹp, có chiều sâu và đậm chất điện ảnh chứ không ôm đồm chi tiết, nhân vật, tình huống… Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Khải Hưng sau khi xem xong MV do cô tự mình đạo diễn đã nhận xét: “Chỉ với hơn 5 phút, MV đã dẫn tôi vào câu chuyện, dường như là chuyện đời của chính tác giả. Trong 5 phút có hiện tại, có quá khứ và có cả mong ước tương lai”…

Giữa nhiều trào lưu âm nhạc hiện đại, Minh Thu vẫn đắm đuối nuôi dưỡng đam mê hát nhạc Phú Quang và cô cho đó là một cái duyên. Thu kể rằng khi cô tham gia một show diễn, Phú Quang phát hiện cô có chất giọng riêng và mời: “Em làm một đĩa nhạc của anh đi”. Minh Thu đã thú thật: “Em làm gì có tiền”. Không ngờ nhạc sĩ Phú Quang cũng trả lời rất thật: “Nếu em không có tiền thì anh cho vay”. Thế là đầu năm 2016, cô bắt tay làm đĩa hát mới sau một thời gian suy nghĩ, chuẩn bị nghiêm túc. Không may, ngay khi dự án hình thành và mời được người cộng tác thì có tin sét đánh: Minh Thu bị u thanh quản, một nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với bất cứ người nào theo nghề ca hát. Cục u mọc giữa dây thanh đới khiến con sơn ca có thể tắt tiếng hoàn toàn.

Nhưng ông trời không tước đi niềm tin nơi cô. Sau phẫu thuật, cô lại cất tiếng hát và may mắn thay, chất giọng Mezzo-Alto dường như không mất đi, thậm chí còn ẩn chứa bao cung bậc sâu thẳm, ẩn chứa khúc khải hoàn của người đàn bà hát đã đi qua bao nỗi thăng trầm.

Và đã có một Thu rất thật thu với những đài từ mê đắm. Cô đứng trên sân khấu, đẹp như một khúc nhạc trầm. Ánh sáng thả lấp lánh trong giai điệu da diết đậm chất phố thị của Phú Quang:“Thu rất thật thu, là khi chớm đông sang. Em rất thật em, là lúc em hoang mang lựa chọn. Anh rất thật anh, là lúc anh biết ra đi nhẹ gọn, để bớt cho đời một chút gió lao xao, và tránh cho em bớt một lời chào”.

Album Minh Thu hát Phú Quang với 10 ca khúc Hà Nội ngày trở về, Về lại phố xưa, Mùa thu giấu em, Rock buồn… đã ra đời như vậy. Và mới đây, những ngày xuân của năm 2020, Minh Thu đang chuẩn bị ra đĩa hát mới Môi kề bên môi với 14 ca khúc: Chiếc lá cuối cùng, Mưa hồng, Mùa thu, Nắng thủy tinh, Hãy yêu nhau đi…

Vẫn là Minh Thu, đẹp quyến rũ và đầy xao xuyến, ấn tượng không thua kém bất cứ gương mặt nào của showbiz.

Nghệ sĩ ưu tú Minh Thu sinh năm 1978 tại Hà Nội. Trong sự nghiệp ca hát, cô từng đoạt giải Ba Liên hoan Tiếng hát truyền hình Hà Nội (1988), Giải Ba (không có giải Nhất) Tiếng hát trên sóng phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam (1999), giải Nhất Giọng hát trẻ Hà Nội (2001); Huy chương bạc Hội diễn ba nước Đông Dương (2007); Huy chương vàng Hội diễn các nước ASEAN (2013); Huy chương vàng Hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc (2015). Tháng 9-2019, Minh Thu được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.

Võ Thị Xuân Hà
Bài đăng trên Hanoimoi.com.vn